Co powinna zawierać ewidencja zabiegów ochrony roślin (ŚOR)

Rzetelna ewidencja zabiegów ochrony roślin powinna umożliwiać jednoznaczne ustalenie, jaki środek zastosowano, kiedy i w jakiej dawce, na jakiej uprawie oraz na jakim obszarze. Ogólny zapis, taki jak „oprysk pszenicy”, nie zawiera informacji wystarczających do odtworzenia zabiegu.

W 2026 roku zasady dokumentowania pozostają bez zmian w stosunku do lat poprzednich. Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa wskazuje jednocześnie, że od 1 stycznia 2027 roku rozszerzy się zakres gromadzonych danych, a dokumentacja będzie prowadzona w formie elektronicznej.

Dane wymagane w 2026 roku

Dokumentacja prowadzona przez profesjonalnego użytkownika środków ochrony roślin powinna zawierać:

• nazwę zastosowanego środka ochrony roślin,
• czas zastosowania środka,
• zastosowaną dawkę,
• obszar, na którym wykonano zabieg,
• uprawę objętą zabiegiem,
• co najmniej przyczynę wykonania zabiegu, wskazującą sposób realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin.

Zakres ten wynika z art. 67 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 oraz z polskiej ustawy o środkach ochrony roślin. Dokumentację należy przechowywać przez co najmniej trzy lata.

Jak zapisać poszczególne informacje

Środek ochrony roślin

Należy podać pełną nazwę handlową produktu. Samo określenie rodzaju preparatu, na przykład „fungicyd”, nie identyfikuje zastosowanego środka.

Czas wykonania zabiegu

Zapis powinien wskazywać datę zastosowania środka. Godzina rozpoczęcia zabiegu jest już dziś wartościową informacją organizacyjną, a od 2027 roku będzie wymagana w przypadkach określonych w nowych zasadach dokumentowania.

Dawka

Dawkę należy podać wraz z jednostką, na przykład w litrach lub kilogramach na hektar. Warto dodatkowo zapisać powierzchnię zabiegu i łączną ilość zużytego preparatu. Ułatwia to sprawdzenie, czy wartości są ze sobą spójne.

Obszar i uprawa

Miejsce zabiegu powinno być opisane w sposób pozwalający przyporządkować wpis do konkretnego pola, działki lub innej jednostki produkcyjnej. Należy również wskazać uprawę, na której zastosowano środek.

Przyczyna wykonania zabiegu

Przyczyna powinna opisywać rzeczywiste uzasadnienie zastosowania środka, na przykład stwierdzenie określonego agrofaga, przekroczenie progu szkodliwości lub wynik prowadzonego monitoringu. Samo sformułowanie „profilaktycznie” może nie wyjaśniać, w jaki sposób zrealizowano zasady integrowanej ochrony roślin.

Dane, które warto zapisywać dodatkowo

Poza obowiązkowym zakresem warto gromadzić informacje przydatne w zarządzaniu gospodarstwem i podczas późniejszej weryfikacji zabiegu:

• numer zezwolenia zastosowanego środka,
• godzinę rozpoczęcia i zakończenia pracy,
• powierzchnię faktycznie objętą zabiegiem,
• łączną ilość zużytego produktu i cieczy roboczej,
• osobę wykonującą zabieg,
• temperaturę, prędkość wiatru, wilgotność i opady,
• użyty sprzęt oraz uwagi dotyczące przebiegu pracy.

Informacje pogodowe nie zastępują danych wymaganych prawem. Mogą jednak pomóc wykazać, w jakich warunkach przeprowadzono zabieg, oraz wyjaśnić jego skuteczność lub ewentualne znoszenie cieczy użytkowej.

Przykład kompletnego wpisu

Przykładowy zapis może wyglądać następująco:

14 października 2026 r., pole P-12, pszenica ozima, 8,40 ha. Zastosowany środek: [pełna nazwa handlowa], dawka: [wartość i jednostka]. Przyczyna zabiegu: [rozpoznany agrofag lub wynik monitoringu]. Warunki: [temperatura, wiatr, wilgotność]. Zabieg wykonał: [imię i nazwisko].

Właściwe wartości należy każdorazowo ustalać na podstawie etykiety zastosowanego środka, rzeczywistego przebiegu pracy i sytuacji na danym polu.

Co zmieni się od 2027 roku

Zgodnie z informacją PIORiN od 1 stycznia 2027 roku dokumentacja będzie prowadzona elektronicznie, a zakres danych zostanie rozszerzony. W zależności od rodzaju zastosowania obejmie między innymi:

• numer zezwolenia środka ochrony roślin,
• dokładniejszą identyfikację lokalizacji lub jednostki poddanej działaniu środka,
• wielkość obszaru albo liczbę jednostek objętych zabiegiem,
• kody EPPO,
• fazę rozwojową roślin według skali BBCH,
• godzinę rozpoczęcia zabiegu w przypadkach wskazanych w przepisach.

W 2026 roku dokumentację nadal można prowadzić w formie papierowej. Warto jednak wcześniej uporządkować sposób identyfikowania pól i nazewnictwo wpisów, aby przejście na dokumentację elektroniczną nie wymagało odtwarzania danych.

Jak ograniczyć liczbę błędów

Najbezpieczniej zapisywać zabieg bezpośrednio po jego wykonaniu. Zmniejsza to ryzyko pomylenia dawki, pola lub daty i pozwala od razu sprawdzić kompletność wpisu. Przed zamknięciem zapisu warto odpowiedzieć na sześć pytań:

1. Jaki środek zastosowano?
2. Kiedy wykonano zabieg?
3. Jaką dawkę zastosowano?
4. Gdzie przeprowadzono zabieg?
5. Jakiej uprawy dotyczył?
6. Jaka była przyczyna zastosowania środka?

Ewidencja w Agro Notes

W Agro Notes zabieg ŚOR jest przypisany do konkretnego pola i zawiera między innymi środek, numer zezwolenia, dawkę, uprawę, przyczynę, powierzchnię oraz warunki pogodowe. Dane można zapisać w terenie również bez zasięgu, a następnie wyeksportować jako uporządkowaną ewidencję.

Więcej o podstawach prawnych i okresie przechowywania dokumentacji przeczytasz w artykule Ewidencja zabiegów ochrony roślin — co mówią przepisy PIORiN.

Źródła

• PIORiN: wymagania dla stosujących środki ochrony roślin
• PIORiN: dokumentowanie zabiegów środkami ochrony roślin w 2026 roku
• Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/564

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed zastosowaniem środka należy sprawdzić jego aktualną etykietę, a wymagania dotyczące dokumentacji weryfikować w oficjalnych komunikatach PIORiN.